mozdzek1

Kinezjologia, jak działa mózg- móżdzek

Móżdżek człowieka ma kształt elipsoidalnej bryły spłaszczonej grzbietobrzusznie, o najdłuższym wymiarze poprzecznym. Wyróżniamy powierzchnię górną móżdżku (facies superior cerebelli), bardziej płaską, i powierzchnię dolną (facies inferior cerebelli), silnie wypukloną.

Parzyste części móżdzku przez podobieństwo do półkul mózgu nazywane są półkulami móżdżku (hemispheria cerebelli), pośrodku znajduje się nieparzysta część, nazwana robakiem móżdżku (vermis cerebelli). Od móżdżku odchodzą konary móżdżku: górny, środkowy i dolny. Dzięki nim móżdżek otrzyjmuje połączenia z sąsiadującymi strukturami:

  • konar górny móżdżku prowadzi włókna aferentne i eferentne, z przewagą tych drugich, które łączą się z korą mózgu i przez rdzeń przedłużony z  rdzeniem kręgowym
  • konar środkowy móżdżku prowadzi wyłącznie włókna aferentne, które dochodzą do jadra mostu
  • konar dolny móżdżku prowadzi włókna aferentne i eferentne, które łączą się przez rdzeń przedłużony z rdzeniem kręgowym

Należy pamiętać, że   półkule jak i robak móżdżku złożone są z istoty szarej i istoty białaej.

Powierzchnia półkul jest bardzo silnie pofałdowana (po rozprostowaniu zajmuje powierzchnię około 1130 cm² i składa się z istoty szarej, która tworzy korę móżdżku.

Pofałdowania kory móżdżku mają postać szczelin móżdżku (fissurae cerebelli), przebiegających poprzecznie na obu powierzchniach móżdzku, dzielących je na zakręty móżdżku (folia cerebelli).

Niektóre z tych szczelin są głębsze i dzielą móżdżek na szereg płacików.

Kora składa się z trzech warstw: drobinowej, zwojowej i ziarnistej. Wewnątrz, oddzielone od kory białą warstwą włókien, położone są parzyste jądra móżdżku: jądro zębate, jądro czopowate , jądro kulkowate  i jądro wierzchu

Jakie są funkcje móżdżku?

Móżdżek dostaje informacje z wielu ośrodków mózgu, szybko je analizuje i odpowiednio moduluje, aby ruchy były płynne i dokładne.

Decyduje, które mięśnie mają się kurczyć, a których odruch rozciągania ma być zahamowany, z jaką siłą etc. Móżdżek także stale kontroluje przebieg ruchu i wprowadza do niego automatyczne poprawki.

Aby to obrazowo wyjaśnić posłużmy się przykładem: widzimy walizkę, którą mamy podnieść. Nie wiemy jednak, że została ona wcześniej przez kogoś opróżniona i teraz jest bardzo lekka.

Móżdżek podejmuje więc decyzję, że siła przyłożona ma być dość duża.

Efektem jest, że walizka ta “wylatuje w powietrze”, a my sami tracimy równowagę.

W ułamku sekundy móżdżek redukuje przyłożoną siłę, a nawet każe przeciwstawnemu mięśniowi wyhamować walizkę, aby np. nie został on uszkodzony.

Zmienia także napięcie innych mięśni szkieletowych, aby przywrócić równowagę.

  • koordynacja ruchowa
  • równowaga
  • tonus (napięcie) mięśni
  • uczenie się zachowań motorycznych (np. jazda na rowerze)
  • decyduje o płynności i precyzji ruchów dowolnych (współdziała z okolicą ruchową kory mózgowej)

Móżdżek otrzymuje informacje z:

  • narządów ruchu – mięśni, stawów i wiązadeł (z proprioreceptorów)
  • ze skóry, narządów wzroku, słuchu, równowagi, rąk, stóp
  • z okolicy ruchowej kory mózgu
  • z ośrodków ruchowych rdzenia kręgowego

Rodzaje informacji docierających do móżdżku:

  • o stanie narządów ruchu
  • o ruchu aktualnie wykonywanym
  • o stanie pobudzenia ośrodków ruchowych
  • o zakłóceniach równowagi ciała.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*


seven × 2 =

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>